Jak mierzymy czas na Marsie

Nie ustalono jeszcze oficjalnej metody określania marsjańskiego czasu. O ile astronomowie są zgodni co do marsjańskiego dnia i roku (odpowiednio pełny obrót wokół własnej osi i pełne okrążenie słońca przez Marsa), to określanie marsjańskiej daty może przysporzyć więcej trudności. W poniższym poście postaram się wyjaśnić założenia kalendarza zaproponowanego przez R. Clancy’ego.

Dzień na marsie trwa 24 godziny 39 minut 35,24 sekundy. Tyle czasu upłynie pomiędzy jednym a drugim górowaniem słońca zaobserwowanym przez Curiosity lub innego obserwatora. W jednym z poprzednich postów mogliście przeczytać, że na dobę marsjańską mówimy krótko sol. Każdy pracujący na Marsie łazik polega na LST – lokalnym czasie słonecznym, opartym o okres od jednego do drugiego górowania słońca zaobserwowanego w określonym punkcie globu.

Marsjański rok, podobnie jak ziemski wyznacza wykonanie pełnego obiegu planety wokół Słońca. W przypadku Marsa wynosi 668 soli. Tyle czasu musi minąć, żeby Mars wykonał pełną orbitę wokół naszej rodzimej gwiazdy. Naukowcy wprowadzili pojęcie długości słonecznej (Ls), dzieląc rok na 4 pory roku. Wiosenna równonoc jest w punkcie Ls=0°, letnie przesilenie Ls=90°, jesienna równonoc Ls=180° i zimowe przesilenie Ls=270°.

Pory roku na Marsie, źródło: http://www-mars.lmd.jussieu.fr/

Orbita Marsa różni się kształtem od Ziemskiej. Mars okrąża słońce po orbice eliptycznej, w pewnych odcinkach przyspieszając a w innych zwalniając. W związku z tym pory roku na Czerwonej Planecie mają różną długość. Afelion to moment, w którym Mars jest najdalej od słońca i porusza się wtedy najwolniej.  Wypada na Ls=70°, tuż przed letnim przesileniem. Peryhelion czyli moment kiedy planeta jest najbliżej gwiazdy i porusza się najszybciej w naszym przypadku wypada na Ls=250° czyli w okolicach zimowego przesilenia.

Umowny podział na 12 miesięcy możecie zobaczyć w tabelce poniżej. Jak widać długość poszczególnych miesięcy jest różna i zależy od Ls

Miesiac Ls w st. Sol długość w solach charakterystyka
1 0 30 0.0 61.2 61.2 Równonoc na północnej półkuli Ls=0
2 30 60 61.2 126.6 65.4
3 60 90 126.6 193.3 66.7 Afelion (maksymalna odległość Słońce-Mars) Ls=71
4 90 120 193.3 257.8 64.5 Przesilenie latnie na północnej pólkuli Ls=90
5 120 150 257.8 317.5 59.7
6 150 180 317.5 371.9 54.4
7 180 210 371.9 421.6 49.7 Równonoc jesienna na północnej półkuli Ls=180
Rozpoczyna się pora burza pyłowa
8 210 240 421.6 468.5 46.9 Pora burzy pyłowej
9 240 270 468.5 514.6 46.1 Peryhelion (najmniejsza odległość Słońce-Mars) Ls=251
Pora burzy pyłowej
10 270 300 514.6 562.0 47.4 Przesilenie zimowe na północnej pólkuli Ls=270
Pora burzy pyłowej
11 300 330 562.0 612.9 50.9 Pora burzy pyłowej
12 330 360 612.9 668.6 55.7 Koniec pory burzy pyłowej

Za początek marsjańskiego roku Clancy wybrał pewien moment Ls=0°, który wg. ziemskiego kalendarza przypadł 11 kwietnia 1955 roku. Muszę dodać, że naukowiec ten zajmował się wówczas obserwacją marsjańskiej pogody. W celu opisania wydarzeń na Czerwonej Planecie potrzebny był „rok zero” od którego można by zacząć odmierzanie czasu. W 1956 roku zaobserwowano burze pyłową obejmującą zasięgiem całego Marsa i początek tej burzy oznaczono wg. zaproponowanego systemu. Wydarzenia datuje się na zasadzie marsjański rok/sol. Uff..

na podstawie: planetary.org

Trochę to było trudne. Dla odprężenia przedstawiam tabelkę z kilkoma wydarzeniami w historii badań Czerwonej Planety. Możecie sami sprawdzić pod tym adresem.

[UPDATE] Nieco zmienioną wersję marsjańskiego kalendarza możecie zobaczyć tutaj

Reklamy

2 thoughts on “Jak mierzymy czas na Marsie

  1. Pingback: Zegarki naukowców JPL znowu na Ziemi | misja:MARS

  2. Pingback: Marsjańskie fotografowanie nocą | misja:MARS

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s