Podsumowanie MSL, rok zero

MSL NewsNajwyższy czas na dłuższy, podsumowujący raport z misji MSL. Nie zaglądałem tutaj jakiś czas i żeby to Wam zrekompensować postaram się napisać dużo i ciekawie. Ostatnim razem, gdy pisałem takiego raportowego posta, łazik opuścił swój piaskowy przystanek Rocknest i udał się w dalszą drogę, niewiele ponad miesiąc temu. Więcej mogliście dowiedzieć się o misji z raportów wideo, które przetłumaczone zamieszczamy na stronie.

Przez ten miesiąc podniósł się nam wskaźnik oglądalności strony, a zatem przybyło czytelników. Pomyślałem, że dobrze byłoby przypomnieć przebieg misji od lądowania do dnia dzisiejszego. Niewtajemniczeni będą mieli w jednym poście wszystkie informacje potrzebne do zrozumienia czym jest MSL. Na dobrą sprawę etap badawczy Mars Science Laboratory dopiero co się rozpoczął (wraz z dotarciem do Gleneleg). A więc do dzieła!

Krótko o MSL

msl-curiosityCuriosity to łazik NASA mający sprawdzić, czy środowisko krateru Gale’a kiedykolwiek oferowało warunki sprzyjające powstaniu życia. Należy to podkreślić – Curiosity nie poszukuje życia pozaziemskiego, poszukuje tego, co daje początek procesom życiowym, między innymi wody i związków chemicznych opartych o węgiel. Zdecydowano się, że badania MSL prowadzone będą w kraterze Gale’a. Obserwacje z orbity Marsa wykazały, że budowa geologiczna krateru najlepiej uwydatnia to, czego poszukują naukowcy. Jest to też jedno z cieplejszych miejsc na Marsie, ponieważ leży na równiku Czerwonej Planety.

Koszt misji MSL oszacowano na 2,5 mld dolarów. To duża kwota, nie pozostawiająca miejsca na niedopatrzenia. Blisko 2/3 tej sumy pochłonęło przygotowanie kosmicznej podróży z Ziemi na Marsa. Wystrzelona 25. listopada 2011 roku kapsuła zdołała po 8 miesiącach lotu osadzić robota w dokładnie określonym miejscu na powierzchni planety. To jak trafienie lotką w sam środek tarczy o wymiarach 14×7 km z odległości… 567 mln km!7180631_orig Więcej o locie znajdziecie na stronie w tym dziale. Polecam szczególnie przyjrzeć się procedurze EDL, która jest innowacją w dziedzinie lotów międzyplanetarnych.

Resztę ze wspomnianej sumy NASA przeznaczyło na przygotowanie Curiosity i wyposażenie go w niezbędne narzędzia badawcze. O tym co potrafi łazik przeczytacie w innych tekstach na stronie, wystarczy trafić myszką na przycisk MSL Curiosity pod obrazkiem na samej górze lub skorzystać z wyszukiwarki 🙂

Fakty

msl-mro-imageŁazik wylądował na Marsie 6. sierpnia. Do czasu opuszczenia Rocknest misja znajdowała się w fazie inicjacji. Można powiedzieć, że łazik i pilotujący go naukowcy rozgrzewali się przed prawdziwymi badaniami. Piloci zdalnie sterujący łazikiem z Ziemi (centrum misji znajduje się w JPL w Pasadenie, stan Kalifornia) musieli potwierdzić sprawność robota, począwszy od jego najbardziej podstawowych funkcji – łączności i poruszania się, przez testy mechanicznego ramienia, po pierwsze próbne analizy laboratoryjne (kiedy łazik „wchłania” niewielką ilość Marsa do swojego wnętrza i wydala wiele danych ściśle naukowych, ku radości astrobiologów na Ziemi).

Kalendarium marsjańskich wydarzeń wygląda tak:

  • 5. sierpień (5:14:39 UTC): lądowanie w kraterze Galea. Na tej stronie możecie zobaczyć pamiątkowe zdjęcia z tego wydarzenia;

Następne wydarzenia będę przedstawiał jako sole (marsjańskie doby), biorąc za sol 1 dzień lądowania. Sol jest o prawie pół godziny dłuższy od ziemskiej doby. Puste miejsca między solami nie oznaczają bynajmniej braku aktywności łazika. Niemal nieprzerwanie prowadzi on pomiary pogody, promieniowania i poszukuje śladów wody. Kamery Curiosity każdego dnia wykonują setki zdjęć, które możecie obejrzeć np. na tym serwisie.

  • Sol 1 – Sol 8: trwa wymiana komend uruchamiających systemy łazika, Curiosity „unosi do góry głowę” (postawiono maszt z kamerami ChemCam, MastCam i NavCam oraz instrumentami REMS), dochodzi do update’u oprogramowania komputerów pokładowych. Naukowcy ustalili dokładne położenie robota. W trakcie sol 3. na Ziemie dotarła pierwsza panorama otoczenia łazika;PIA16011
  • Sol 8 – 14: Trwają testy przyrządów DAN, RAD, REMS, zapada decyzja o pierwszym naukowym celu misji (Gleneleg), pierwsze wiązki lasera ChemCam trafiają w płytkę porównawczą i w skałę nazwaną N163;
  • Sol 16: Łazik stawia swoje pierwsze kroki, oddalając się o niecałe 4 metry od miejsca lądowania. Piloci zamierzają oddalić się przynajmniej 100 metrów, obecne położenie łazika (nazwane Bradbury Landing) jest skażone spalinami lądownika;
  • Sol 21: urządzenia nadawczo-odbiorcze łazika przekazują do pilotów w Pasadenie wiadomość od szefa NASA. Łączna ilość danych przekazanych z Marsa wynosi około 1 GB;
  • Sol 28 – 34: Robot zostaje skierowany w drogę w kierunku Gleneleg. Po oddaleniu się od miejsca lądowania uruchomiono pierwsze puste próby laboratoriów SAM i CheMin. Po raz pierwszy Curiosity manewruje swoim mechanicznym ramieniem oraz przyrządami zamontoanymi na jego końcu – APSX oraz MAHLI;PIA15697
  • Sol 37 – łazik jest świadkiem częściowego zaćmienia słońca na Marsie;
  • Sol 42 – 47: Testy kalibracyjne APXS i ChemCam wykonane na skale imienia Jake Matijevic’a;
  • PIA16158_modestSol 50: Na podstawie dotychczasowych obserwacji stwierdzono, że w obecnym położeniu Curiosity płynęła kiedyś woda.
  • Sol 55: Curiosity odjechał do Rocknest. Niewielka wydma piaskowa jest w sam raz do przetestowania mechanizmu pobierania i przygotowywania próbek z marsjańskiego otoczenia.
  • Sol 56 – 70: Trwają testy i przygotowanie nabieraka CHIMRA. Piasek pobrany z wydmy dwukrotnie zostaje przepuszczony przez aparaturę w celu usunięcia ziemskich zanieczyszczeń. Naukowcy mają obawy do niewielkiego kawałku plastiku leżącego na ziemi, niepotrzebnie.
  • Sol 72 – 94: Pierwsze próbki marsjańskiego piasku trafiają do wnętrza łazika. W trakcie sol 84. łazik wykonuje świetny autoportret kamerą MAHLI zamontowaną na końcu mechanicznego ramienia;
  • Sol 102 – 111: łazik opuszcza Rocknest i kieruje się dalej w stronę Gleneleg. Osiąga miejsce nazwane Point Lake, skąd obserwuje region nazwany Yellowknife Bay. Piloci po raz pierwszy przygotowują zestaw komend na kilka soli – chcą dać łazikowi zajęcie w czasie gdy amerykanie obchodzą Dzień Dzieńkczynienia;
  • Sol 120 – łazik opuszcza Point Lake i kieruje się w stronę Yellownkife Bay;
  • Sol 130 (dzisiaj) – łazik dociera do Yellowknife Bay, naukowcy przygotowują instrukcje na czas świątecznej przerwy.

7738418_orig

Tak jak pisałem wcześniej, przerwy między kolejnymi wydarzeniami nie oznaczają braku aktywności łazika. Wręcz przeciwnie, każdego dnia od rana do wieczora rejestruje on miliony bajtów informacji, na podstawie których inżynierowie i naukowcy JPL (a także z placówek naukowcy całego świata) snują teorie o marsjańskim środowisku i podejmują decyzje o dalszych krokach robota.

W pierwszych dniach nowego roku zaplanowano uruchomienie łazikowego wiertła, po którym etap testów wyposażenia łazika ewidentnie dobiegnie końca. Dzięki temu przyrządowi naukowcy będą mogli zajrzeć w głąb skał i dotrzeć do informacji o historii planety startych z powierzchni badanych obiektów przez erozję.

Kończąc jak zwykle zachęcam do zaglądania na stronę. Znajdziecie tutaj ciekawe i aktualne informacje z Marsa i tamtych stron kosmosu. Do zobaczenia 🙂

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s