MAVEN na tropie księżyca Phobos

Phobos okiem spektrografu IMUV satelity MAVEN. Każdy piksel odpowiada koncentracji molekuł w polu widzenia instrumentu. Niebieskie kropki to cząsteczki wodoru. źródło: CU/LASP i NASA

Phobos okiem spektrografu IMUV satelity MAVEN. Każdy piksel odpowiada koncentracji i właściwościom molekuł w polu widzenia instrumentu. Niebieskie kropki to światło odbite o długości fali ok. 122 nm, charakterystyczne dla cząsteczek wodoru, źródło: CU/LASP i NASA

NASA prowadzi badania nad pochodzeniem jednego z dwóch znanych naturalnych satelitów Marsa. Na przełomie listopada i grudnia ubiegłego roku satelita MAVEN miał okazję kilka razy zbliżyć się do księzyca na odległość około 500 km. Piloci misji wykorzystali okazje i skierowali instrumenty badawcze w stronę orbitującego Marsa „kartofla”.

Badanie z bliska umożliwiła charakterystyka orbity MAVEN, który poruszając się po elipsie wokół Marsa raz „nurkuje” w atmosferze planety na odległość ok. 170 km od powierzchni a potem oddala się od niej na ponad 6 tyś. km. To właśnie w fazie tego oddalenia MAVEN miał okazję zbliżyć się do Phobosa.

orbity MAVEN i księżyca, zródło: NASA LASP

Dane naukowe to zdjęcia księżyca zarejestrowane przy pomocy spektrografu UV. Instrument ten pierwotnie miał analizować chemiczną kompozycję i rozmieszczenie gazów w różnych warstwach atmosfery Czerwonej Planety oraz obserwować zjawisko ucieczki molekuł z najwyższych warstw gazowej otoczki Marsa.

Analiza spektralna powierzchni Phobosa ma pomóc w ustaleniu pochodzenia satelity. Księżyc był obserwowany w przeszłości wielokrotnie, mimo to wciąż pozostaje dla nas zagadką jego obecność na orbicie Marsa. Porównanie badania MAVEN ze znanymi asteroidami (np. z Pasa Kuipera) pozwoli ustalić jednorodność tych obiektów albo wykluczyć ich wspólne pochodzenie. Jeśli Phobos nie został w przeszłości przechwycony przez przyciąganie Czerwonej Planety, to skąd wziął się na jej orbicie? To zagadka, która czeka na rozwiązanie.

żródło: LASP i NASA

Charakterystyka orbity MAVEN, źródło: LASP i NASA

Dotychczasowe wizyty w okolicy księżyca ujawniły pokrytą kraterami i poprzecznymi pęknięciami nieregularną bryłę o średnicy około 22 km. Ciekawe, że powierzchnia księżyca nie jest litą skałą. Zewnętrzna warstwa to miałki materiał (regolit), który ulatując w przestrzeń pozostawia za księżycem delikatny ogon. Phobos powoli zbliża się do planety, ale bez obaw! Katastrofalne zderzenie, o ile do niego dojdzie, nastąpi nie wcześniej jak za 10 mln lat. Niektórzy naukowcy przewidują, że wcześniej księżyc rozpadnie się pod wpływem grawitacji Marsa (o czym mają świadczyć poprzeczne pęknięcia na powierzchni satelity).

Istnieje koncepcja misji załogowej na Marsa, która przewiduje wykorzystanie księżyca jako przystanku w drodze na powierzchnię Czerwonej Planety. Dobrze byłoby wiedzieć, czy astronauci nie zapadną się w ruchomych piaskach próbując zaprzyjaźnić się ze znikomą grawitacją mikroksiężyca.

na podst: phys.org, space-facts.com, spaceflight101.com

MAVEN po korekcie trajektorii

26 lutego odbyła się z powodzeniem druga korekta trajektorii sondy MAVEN. Odpalenie trwało 19 s i przebiegło zgodnie z planem zmieniając szybkość statku o 68.8 cm/s. Manewr miał na celu jeszcze dokładniejsze ustawienie punktu, w którym odbędzie się manewr wejścia na orbitę. Do tej pory wszystkie systemy statku działają bez zarzutów. Ostatni manewr korekcyjny planowany jest na 23 lipca 2014.MAVEN

W najbliższym czasie będą sprawdzane i kalibrowane instrumenty MAVEN’a. O pierwszych kompleksowych testach możecie przeczytać tutaj, a o samej misji tu.

Orbita MAVENA (credits: lasp.colorado.edu)

Orbita MAVENA (credits: lasp.colorado.edu)

Maven porusza się po tzw. Orbicie Transferowej Hohmanna z perycentrum na ziemskiej orbicie i apocentrum w odległości Marsa od Słońca. Zanim dojdzie do wejścia na orbitę marsjańską sonda musi pokonać ponad połowę swej orbity transferowej. Trajektorię ilustruje rysunek obok.

źródło: http://lasp.colorado.edu/

MAVEN coraz bliżej Marsa

Credits: Lockheed Martin

Credits: Lockheed Martin

Wysłana 18 listopada 2013 na szczycie rakiety Atlas V sonda MAVEN mknie w stronę Czerwonej Planety z szybkością ponad 30 km/s i już 21. września 2014 roku wejdzie na orbitę wokół Marsa. To kolejna po łaziku Curiosity duża misja badawcza amerykańskiej agencji kosmicznej NASA.

Czytaj dalej